پیشگیری و درمان انواع لک صورت

پیشگیری و درمان انواع لک صورت
0

در مقاله قبل در مورد انواع لک صورت و علت بروز آن توضیح داده شد. در این مقاله در زمینه پیشگیری و درمان لک صورت از جمله کک و مک، لک جای جوش و لک حاملگی یا ملاسما توضیح داده می شود. برای مطالعه بیشتر می توانید مقاله قبلی در زمینه “انواع لک صورت” را بخوانید.

در این مقاله در زمینه پیشگیری و درمان لک صحبت خواهیم کرد و درباره ی سه مورد شایع از لکه های پوستی از جمله کک و مک، لک جای جوش و لک حاملگی یا ملاسما توضیح خواهیم داد.

۱) کک و مک

با توجه به اینکه علت بوجود آورنده آن آفتاب است، تنهاه راه پیشگیری و درمان لک استفاده مناسب از ضد آفتاب است که باید نیم ساعت قبل از قرار گرفتن در معرض نور آفتاب استفاده کنید و هر سه ساعت یک بار آن را تمدید کنید. در مورد درمان آن انواع محصولات ضدلک با ترکیبات مختلف در بازار وجود دارند ولی هیچکدام از آنها قادر نیستند بطور کامل کک و مک را از بین ببرند و کاربرد این محصولات درجهت کنترل، کاهش و کم رنگ کردن کک و مک می باشد.

البته در مواردی هم به طور کامل کک و مک از بین می رود ولی اگر شخص درست و منظم از ضد آفتاب استفاده نکند مجددا این لکه های پوستی بازمی گردد چرا که شخص استعداد بروز کک و مک را دارد و پس از برخورد پوست با آفتاب مجددا رنگدانه های پوست فرد فعال می شود و کک و مک ایجاد می شود. بهترین و موثرترین راه برای درمان لک و از بین بردن کک و مک، لیزر اسپکترا ان دی یاگ (ND-YAG Laser) ساخت شرکت لوترونیک با طول موج ۵۳۲ نانومتر است بطوریکه با یک یا حداکثر دو جلسه لیزر می توان به سرعت اکثر کک و مک های صورت را از بین برد ولی پس از آن حتما باید از ضد آفتاب استفاده شود و در صورت عدم استفاده از ضد آفتاب احتمال بازگشت کک و مک وجود دارد. نحوه ی کار دستگاه لیزر اسپکترا (ND-YAG Laser) را می توانید در فیلم زیر تماشا کنید.

  • حتما تماشا کنید: نحوه ی کار دستگاه لیزر اسپکترا

 

البته اینکه چه افرادی بهتر است از لیزر یا محصولات ضدلک استفاده کنند به عوامل زیر بستگی دارد.

  • اگر تعداد و وسعت کک و مک در صورت فرد زیاد است، استفاده از کرم های ضدلک جواب خوبی نخواهد داد و تنها راه همان لیزر است ولی اگر تعداد کک و مک کم است بهتر است فرد ابتدا ۴ ماه از محصولات ضدلک تجویز شده توسط پزشک استفاده کند و اگر پاسخ مناسب ایجاد نشد، آنگاه بر طبق میل و خواسته قلبی خود به پزشک متخصص پوست مراجعه و لیزر کند. البته اگر همان تعداد کم کک و مک هم از نظر روحی باعث آزردگی فرد می شود از همان ابتدا هم میتواند همان تعداد کم یا پراکنده لک صورت یا کک و مک را با لیزر برطرف کند.
  • اگر فردی دچار کک و مک است ولی زمینه پوست ایشان تیره و خیلی سبزه باشد، شخص باید ابتدا به مدت حداقل دو ماه از کرم های ضدلک استفاده کند و اگر پاسخ مناسب ایجاد نشد برای لیزر مراجعه کند. البته در این مورد حتما باید برای درمان لک پزشک معالج تست لیزر انجام دهد یعنی به عنوان تست در جلسه اول تعدادی از کک و مک ها در یک منطقه خاصی از پوست را لیزر کند و اگر نتیجه آن بعد از یک ماه مناسب بود، جلسات لیزر را ادامه دهد.
  • سومین عامل خواسته قلبی فرد و هزینه ای است که برای درمان لک باید بپردازد. مثلا شاید برای کسی کک و مک در صورتش مهم نباشد و از لحاظ روحی باعث ناراحتی نشود که در اینصورت نیازی به لیزر نیست و یا کسی که توان پرداخت هزینه لیزر را ندارد. در این موارد بهتر است که شخص برای درمان لک فقط از ضدآفتاب و محصولات ضدلک (تجویز شده توسط پزشک) استفاده کند تا هم پیشگیری شود که لکه های صورت بیشتر نشود و هم وسعت و تعداد لکه های پوستی کمتر و بهتر شود.
فرکل یا کک و مک
فرکل یا کک و مک

۲) لک جای جوش

در مورد لکه های قهوه ای بعد از جوش هم مانند کک و مک استفاده از ضدآفتاب و محصولات ضدلک برای درمان لک توصیه میشود. البته برای تاثیر بهتر، فرد می تواند با مراجعه به پزشک، پاکسازی سطحی صورت مثل میکرودرم آبرژن یا پیلینگ سطحی اسید میوه حاوی AHA 70% را انجام دهد چرا که استفاده همزمان از کرم های ضدلک و پاکسازی صورت تاثیر بیشتر و بهتری در از بین بردن لک جای جوش دارد. در مورد انتخاب روش پاکسازی (پاکسازی با اسید میوه یا میکرودرم آبرژن) اگر فرد علاوه بر لک دچار جوش های فعال قرمز یا زیر پوستی هم باشد، بهتر است پاکسازی اسید میوه انجام دهد ولی اگر جوش های فرد خشک شده باشد، بهتر است برای درمان لک میکرودرم آبرژن انجام دهد. تعداد جلسات و فاصله جلسات پاکسازی هم هر ۲ تا ۳ هفته یکبار و ۵ تا ۷ جلسه می باشد.

در مورد لکه های قرمز بعد از جوش، متاسفانه درمان دارویی بصورت کرم یا محلول اثر کمی در درمان لک دارد و بهترین راه برای از بین بردن لکه های قرمز، لیزر با طول موج ۵۸۰ تا ۶۰۰ نانومتر است که باید توسط پزشک متخصص پوست و مو انجام شود. معمولا با ۴ جلسه لیزر درمانی با فاصله هر ۲ تا ۳ هفته یک بار میتوان لکه های قرمز بعد از جوش را از بین برد یا بسیار کم کرد.

لک جای جوش
لک جای جوش

۳) لک حاملگی یا ملاسما

میزان پاسخ درمان ملاسما یا لک بارداری (ماسک بارداری) و لک هورمونی (ناشی از استفاده قرص های ضدبارداری) بستگی به نوع ملاسما دارد. معمولا ملاسما بر حسب عمق رنگدانه ها در پوست به سه نوع سطحی، متوسط و عمقی تقسیم بندی میشود و هر چه عمق رنگدانه ها در پوست عمیق تر و بیشتر باشد، درمان دارویی مشکل تر و حتی شاید غیر قابل درمان باشد.

در ملاسما سطحی، رنگدانه ها در لایه سطحی پوست یعنی اپیدرم وجود دارند و در این موارد معمولا استفاده از محصولات ضدلک و لایه برداری های سطحی، پاسخ خوبی می دهد. در نوع متوسط یا میکس ( مخلوط ) رنگدانه ها علاوه بر لایه سطحی پوست به زیر لایه سطحی پوست یعنی درم پاپیلر هم نفوذ کرده اند و در این موارد درمان دارویی با انواع کرم های ضدلک برای از بین بردن این لکه ها مشکل است و هدف اصلی کم رنگ کردن این لکه ها است و میتوان با درمان های مختلف این لکه ها را تا حد زیادی کم رنگ کرد. در نوع عمقی رنگدانه ها در لایه سطحی پوست نیستند بلکه فقط در زیر لایه سطحی یعنی در درم پاپیلر نفوذ کرده اند و در این موارد درمان ناامید کننده است زیرا اصولا کرم ها یا محلول های ضدلک موضعی نمی توانند به زیر لایه سطحی پوست نفوذ کنند.

در زمینه درمان ملاسما یا لک بارداری تحقیقات زیادی صورت گرفته است. به عنوان مثال در روش مزوتراپی با سوزن های بسیار ظریف داروهای ضدلک را زیر لایه سطحی پوست تزریق میکنند یا لیزر های پیشرفته و استانداردی که توانایی نفوذ به لایه زیر اپیدرم را دارند و می توانند رنگدانه های عمقی را تخریب کنند. با این وجود در موارد کمی درمان قطعی حاصل نمیشود و فقط شخص باید امید آن را داشته باشد که پزشک بتواند با این روش ها فقط آن را کنترل و خیلی کم رنگ کند و مهمتر از همه اینکه از پیشرفت این لکه ها جلوگیری کند.

لک حاملگی یا ملاسما
لک حاملگی یا ملاسما

سوالی که پیش می آید این است که آیا پزشک میتواند تشخیص دهد که ملاسما سطحی است یا عمقی؟

بطور قطع پزشک با چشم غیر مسلح نمی تواند این تشخیص را بدهد. شاید با دیدن نوع رنگ و شکل ملاسما بتواند تا حدودی حدس بزند ولی تشخیص دقیق فقط با نمونه برداری و بررسی پاتولوژی صورت می گیرد.

با تمام تفاسیر فوق تنها راه مطمئن و موثر برای درمان کامل یا بهبودی قابل ملاحظه ملاسما یا لک بارداری، لیزر درمانی است ولی سئوال مهم این است که آیا هر نوع لیزری در درمان این نوع لک موثر هست؟

پاسخ خیر است. اغلب دستگاه های لیزر یا آی پی ال (IPL) های ساخته شده در درمان این نوع لک ها خصوصا موارد عمقی آن غیر موثر و ناکارآمد بوده و باعث بدتر شدن آن می شود. در بین تمام دستگاه های لیزر در دنیا، دو دستگاه وجود دارد که تائیدیه لازم برای درمان این نوع لک را از سازمان های معتبر بهداشت جهانی از جمله FDA دارند. (FDA یک آژانس دولتی بسیار معتبر در آمریکا می باشد که بر کیفیت غذا و دارو و دستگاه های پزشکی نظارت کامل دارد.)

یکی از این دستگاه های موثر لیزر در درمان ملاسما، لیزر اسپکترا ساخت شرکت معتبر لوترونیک به نام LUTRONIC’s Dual-pulsed Q-switched 532 and 1064 Nd: YAG laser SPECTRA می باشد. با استفاده از این لیزر و با ابتکار متدی از آن به نام اسپکترا تونینگ (طول موج ۱۰۶۴ و عرض پالس ۵ نانومتر) می توان با چند جلسه ( ۵ تا ۱۰ جلسه، هر دو هفته یک بار) در اغلب موارد انواع ملاسما (یا لک بارداری یا لک هورمونی) را بهبودی کامل بخشید. این دستگاه برای بیمار بدون درد می باشد و هیچ زخم یا قرمزی زیادی بر جای نمیگذارد.

لیزر اسپکترا
لیزر اسپکترا

 

اخیرا شرکت لوترونیک یک هندپیس با یک طول موج جدید ۵۸۵ نانومتر برای این دستگاه لیزر و به منظور درمان بهتر لک ملاسما ساخته است به نام لیزر هندپیس گلد با طول موج ۵۸۵ نانومتر که تاثیر درمانی آن از تمام لیزرها با طول موج های مختلف موثرتر است و در بسیاری از موارد دو طول موج ۵۸۵ نانومتر ( GOLD ) و ۱۰۶۴ نانومتر ( اسپکترا ) همزمان در درمان این نوع لک مقاوم به درمان به کار می رود.

لیزر هندپیس گلد
لیزر هندپیس گلد

 

سوال دیگری که پیش می آید این است که اگر ملاسما مقاوم به درمان و عمقی است، پس چرا پزشکان دارو تجویز می کنند؟ قبلا پاسخ داده شد که نگرانی از پیشرفت و بدتر شدن لکه های پوستی باعث می شود تا پزشک شخص را رها نکند و داروهایی را برای بهبود تجویز کند. اکیدا توصییه می شود که شخص مبتلا به ملاسما از داروهای هورمونی مثل قرص جلوگیری ال دی (LD) یا اچ دی (HD) تا جایی که ضرورت ندارد استفاده نکند و از نور آفتاب پرهیز کند.

اگر قرار است که پیلینگ یا لیزر غیر معتبر و شناخته نشده برای درمان ملاسما انجام شود (دستگاه لیزری که تائیدیه FDA را ندارد.) حتما جلسه اول باید تست درمانی شود یعنی بر روی قسمت کوچکی از پوست عمل لیزر یا پیلینگ انجام شود و بعد از یک ماه اگر با آن روش پاسخ نسبی در جهت بهتر شدن ایجاد شد، آن روش ادامه داده شود چرا که دیده شده بعضی از روش ها خصوصا لیزرها و پیلینگ های شدید و عمیق، باعث پر رنگ شدن و بدتر شدن ملاسما می شود. البته اگر کار به دست کاردان (پزشک متخصص) و درست انجام شود ( و شروع با تست باشد ) در بسیاری از موارد هم کمک زیادی در جهت بهتر شدن ملاسما انجام شده است.

  • منابع
  • www.drrazi.parsiblog.com